Dernek ve vakıfların internet sitelerinde IBAN paylaşması veya "Bağış Yap!" çağrısında bulunması, 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu kapsamında doğrudan hukuki ve mali sorumluluklar doğurabilir. İnternet ortamındaki yetkisiz yardım toplama faaliyetleri; yüksek idari para cezaları ve internet sitesine erişim engeli yaptırımlarıyla karşılaşabilmektedir.

Bağış Kabul Etmek ile Yardım Toplamak Arasındaki Fark

• Bağış: Kişinin kendi iradesiyle, bir çağrı olmaksızın dernek tüzüğü veya vakıf senedi amaçları doğrultusunda kuruma karşılıksız kaynak aktarmasıdır. İzne tabi değildir.
  
• Yardım Toplama (2860 sayılı Kanun): Kamu yararı gözetilerek belirli bir amaç veya proje için (tedavi, afet, burs, inşaat vb.) kamuya açık aktif çağrı yapılarak ayni veya nakdi destek istenmesidir. Kural olarak izne tabidir.

İnternet Sitesinde IBAN Paylaşmak İzne Tabi midir?

İnternet sitesine yalnızca banka hesap numarası koymak tek başına yardım toplama sayılmaz; belirleyici olan kullanılan dildir:

• Düşük Risk (Olağan Bağış): "Derneğimizin genel faaliyet hesap bilgileri aşağıdadır.” gibi tarafsız ve bilgilendirici ifadeler.
  
• Yüksek Risk (İzne Tabi Faaliyet): “İhtiyaç sahibi aileler/depremzedeler için açtığımız hesaba bağış yapın.”, “Tedavi masrafları için destek olun.” gibi belirli bir hedef gösteren aktif çağrılar ve ödeme butonları.

Hukuki Süreç ve Yetkili Makamlar

Sivil Toplum Kuruluşları İçin Güvenli Yol Haritası

• Kurumsal Kimliği Netleştirin: İnternet sitenizde tam unvan, kütük/sicil numarası ve merkez adresine açıkça yer verin.
  
• Kampanya Dili ile Genel Bağışı Ayırın: İzin alınmamışsa belirli bir proje, kişi veya olay adı verilerek para toplanmamalıdır.
  
• Mevzuata Uygunluk Şerhi Ekleyin: Sitede bağışların tüzük/senet amaçları doğrultusunda ve mevzuata uygun kaydedildiğini belirten kurumsal açıklamalar kullanın.
  
• Önceden İzin Alın: Belirli bir amaca yönelik internet kampanyaları başlatılmadan önce valilik onay süreci tamamlanmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

İnternet sitesinde IBAN paylaşmak yasak mı?

Hayır. Ancak IBAN ile birlikte kamuya açık, hedefli bir yardım çağrısı yapılıyorsa 2860 sayılı Kanun kapsamında izin gerekebilir.

Sosyal medyada bağış toplamak izne tabi mi?

Evet. Mevzuat internet ve sosyal medya üzerinden yapılan yardım toplama faaliyetlerini açıkça kapsamakta ve denetime tabi tutmaktadır.

Her dernek ve vakıf izin almak zorunda mı?

Olağan tüzük/senet içi bağışlar hariç olmak üzere, kamuya açık yardım kampanyalarında kural olarak izin zorunludur. Yalnızca Cumhurbaşkanınca izin almadan yardım toplama hakkı tanınan kurumlar bu kuralın istisnasıdır.

Not: Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; somut faaliyetlerin hukuki niteliği uzman değerlendirmesi gerektirir.